Białoszewski Miron

Miron Białoszewski (1922-1983)   poeta, prozaik, dramatopisarz i aktor teatralny   Debiutował w krakowskim „Życiu Literackim” w 1955 w ramach Prapremiery pięciu poetów obok utworów m.in. Herberta, a pierwszy tom jego wierszy Obroty rzeczy ukazał...

Biliński Paweł

  Paweł Biliński (ur. 1968)   poeta, redaktor portalu poetyckiego   Warszawiak z pochodzenia i zamiłowania. Od prawie 20 lat mieszkaniec gminy Piaseczno. Z wykształcenia i zawodu związany z nowoczesnymi technologiami. Pierwsze próby...

Blanco Beatriz

Beatriz Blanco (ur. 1958)   śpiewaczka operowa, pedagog i pisarka   Urodzona w stolicy Wenezueli, Caracas. W 1982 roku przeniosła się do Polski. W roku 2000 zamieszkała w Ustanowie, a od 2014 w Piasecznie. Studiowała w Akademii Muzycznej w...

Borowy Wacław

Wacław Borowy (1890-1950)   historyk literatury, filolog i krytyk   W 1934 roku nabył działkę przy alei Brzóz w Zalesiu Dolnym, na której powstał parterowy dom. Zamieszkał tu po powrocie z Londynu w roku 1936. Absolwent Uniwersytetu...

Boruń Krzysztof

Krzysztof Boruń (1923-2000)   pisarz, publicysta i popularyzator nauki   Od lat 60. bywalec, a od 1975 roku posiadacz letniego domu w Chojnowie na granicy z Zalesiem Górnym. Naczelny redaktor periodyków „Astronautyka” i „Postępy Astronautyki”....

Dąbrowska Wanda

Wanda Dąbrowska (1884-1974)   bibliotekarka, bibliografka, działaczka oświatowa   Urodzona w Mariampolu na Wileńszczyźnie. Od lat trzydziestych XX wieku do śmierci mieszkanka Zalesia Dolnego. Wykształcenie akademickie zdobyła podczas studiów...

Doroszewski Witold

Witold Jan Doroszewski (1899-1976)   wybitny językoznawca, teoretyk języka   Posiadał dom letni w Zalesiu Dolnym przy ulicy Anny Jagiellonki 12. Urodził się w polskiej rodzinie w Moskwie i kształcił tamże do roku 1917. W 1918 przeniósł się do...

Gałczyński Bronisław

Bronisław Gałczyński syn (1882-1933)   pomolog (specjalista sadownictwa), przyrodnik, ogrodnik, miłośnik róż oraz doktor filozofii   Wydawca książek o hodowli roślin i współwłaściciel firmy ogrodniczej założonej w 1926 roku. W latach dwudziestych...

Górska Gabriela

Gabriela Górska (1939-2013)   prawniczka, pisarka, reportażystka, scenarzystka   Mieszkanka Chyliczek. Jej życiową pasją było pisanie. Zadebiutowała reportażem nagrodzonym w konkursie „Głosu Wybrzeża”. Za pierwszą powieść Wielka szansa (1976)...

Grzegorzewska Maria

Maria Grzegorzewska (1888-1967)   profesor pedeutologii, redaktorka pism pedagogicznych, autorka książek i rozpraw naukowych   Twórczyni podwalin polskiej pedagogiki specjalnej, którą wprowadziła na światowy poziom. W Zalesiu miała letni dom przy...

Jaworowska-Duchlińska Nika

Nika Jaworowska-Duchlińska (ur. 1969)   ilustratorka książek dla dzieci, graficzka, scenograf teatralny   Z pochodzenia olsztynianka, mieszka w Baszkówce koło Głoskowa w domu z dużym ogrodem. Skończyła studia na ASP w Poznaniu, dyplom uzyskała w...

Kaczmarczyk Magda

  Magda Kaczmarczyk (ur. 1979)   pisarka, autorka monodramów, scenariuszy, piosenek   Urodziła się w Piasecznie. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim i Studium Psychologiczno-Terapeutyczne w Łodzi. Autorka Tryptyku...

Kalicka Manula

Manula Kalicka (ur. 1952)   pisarka, dziennikarka   Urodzona w Zalesiu Dolnym, gdzie mieszka do dzisiaj. Ukończyła studia polonistyczne i dziennikarskie na Uniwersytecie Warszawskim. Jest autorką wielu opowiadań i powieści. W 2002 roku wygrała...

Kamiński Aleksander

Aleksander Kamiński (1903-1978)   działacz harcerski, pisarz, historyk-archeolog   Z Zalesiem Dolnym wiąże go działalność konspiracyjna w trakcie okupacji oraz prace literackie. Urodzony w Warszawie, z harcerstwem związał się od 1918. Absolwent...

Karaszewski Stanisław

Stanisław Karaszewski (ur. 1954)   poeta, literat   Specjalizuje się w pisaniu tekstów piosenek dla dzieci. We współpracy z kompozytorem Witoldem Rudzińskim wydał zbiory piosenek: Dzięcioł i Sosna (1978), Dzieńdobrynki i dobranocki (1987) i...

Karaszewski Władysław

Władysław Karaszewski (1911-2003)   geolog   Pracownik Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie. W 1986 roku po przejściu na emeryturę zamieszkał z małżonką Urszulą w Zalesiu Dolnym, kilkaset metrów od Górek Szymona i Jeziorki. Jest...

Klub Poszukiwaczy Słowa

Klub Poszukiwaczy Słowa   Grupa literacka założona w 2005 roku przy Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Piaseczno. Inicjatorką Klubu jest piaseczyńska poetka Katarzyna Sioćko. Pieczę nad grupą sprawuje Halina Jolanta Kraszka – kierowniczka...

Knyziak Tadeusz Krzysztof

  Tadeusz Krzysztof Knyziak (ur. 1948)    poeta   Mieszka w Warszawie, z Piasecznem związany za sprawą rodzinnych powiązań. Autor trzech tomików wierszy Chwile, Światłocienie i Światłoczułe słowa  i współautor ponad trzydziestu almanachów,...

Kołodziejczyk January

January Kołodziejczyk (1889-1949)   botanik, działacz ochrony przyrody i popularyzator nauki   Prezes Polskiego Towarzystwa Botanicznego, jeden z inicjatorów utworzenia Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Od 1940 roku mieszkał w Zalesiu Dolnym...

Korkozowicz Kazimierz

  Kazimierz Korkozowicz (1907-1996)   pisarz, autor powieści historycznych i kryminałów   Mieszkał w Zalesiu Górnym przy ulicy Jasnej 19. Autor powieści historycznych, których akcja rozgrywa się w XVII wieku, oraz kryminałów. Kazimierz...

Kościuszko Robert

Robert Kościuszko (ur. 1970)   powieściopisarz, wydawca   Pochodzi z Bydgoszczy, od kilku lat mieszka i pracuje w Julianowie. Jego wyuczony zawód to ogrodnik, ze specjalizacją sadownictwo. Uwielbia drzewa i krzewy, obserwowanie ich życia i...

Lange Grażka

Grażka Lange (ur. 1961)   grafik   Mieszka od blisko trzydziestu lat w Zalesiu Górnym. Na warszawskiej ASP prowadzi Pracownię Ilustracji. Zajmuje się projektowaniem graficznym, ilustracją książkową. Opracowała graficznie ponad 70 książek, w tym...

Letki Wojciech

  Wojciech Letki (ur. 1946)   pisarz, grafik, autor słuchowisk radiowych   Przeprowadził się z Warszawy do Piaseczna w 2000 roku (opowiadanie Piaseczno, Europa, stanowiące opis tej przeprowadzki, zostało zamieszczone w antologii Klubu...

Marjańska-Czernik Maria

Maria Marjańska-Czernik, fot. Ewa Świerżewska Maria Marjańska-Czernik   tłumaczka, publicystka, redaktorka, popularyzatorka czytelnictwa i literatury dziecięco-młodzieżowej, autorka książek dla najmłodszych   Absolwentka Uniwersytetu...

Nawój Ewa

Ewa Nawój (ur. 1956)   dziennikarka, krytyk literacki, scenarzystka, poetka, autorka sztuk radiowych   Absolwentka polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego i studium scenariuszowego Szkoły Filmowej w Łodzi. Mieszkanka Zalesia Dolnego. W latach...

Niemirow-Ziółkowska Maria

Maria Niemirow-Ziółkowska (1924-2012)   pisarka, głównie powieści dla młodzieży   Urodziła się w Gościeńczycach koło Grójca. Większość swojego życia spędziła w Piasecznie. Mieszkała kolejno na Zagrodowej, Świętojańskiej, Szkolnej. Tu powstawały...

Orłowska Danuta

Danuta Orłowska (1928-1999)   pisarka, poetka, bibliotekarka   Od 1933 roku mieszkała z rodzicami w Piasecznie, a od 1950 roku osiedliła się wraz z mężem w Zalesiu Dolnym. Orłowska pisała wiersze i teksty piosenek o tematyce harcerskiej,...

Palmirski Władysław

Władysław Palmirski (1861-1940)   doktor medycyny, bakteriolog   Właściciel folwarku w Wólce Prackiej. Jeden z prekursorów bakteriologii na terenie Polski i Rosji. Studia medyczne odbył w Paryżu, gdzie bakteriologia powstała. Po powrocie do kraju...

Przesmycki Zenon „Miriam”

Zenon Przesmycki „Miriam” (1861-1944)   poeta, tłumacz, krytyk, badacz, wydawca   Posiadacz domu i ziemi nad Jeziorką w Chyliczkach. Najbardziej znany jako krytyk, edytor oraz badacz literatury, który odkrył dla szerokiej publiczności Norwida....

Radwan Helena

Helena Radwan (1882-1944)   filolog, pedagog, redaktorka   Związana z Zalesiem od roku 1925. W 1908 poślubiła Władysława Radwana, stryjecznego brata Wacława Teofila Radwana. W 1914 roku została redaktorem zespołu czasopisma „Zorza”, z którego...

Radwan Wacław Teofil

Wacław Teofi l Radwan (1887-1962)   grafik, malarz, uczestnik Powstania Warszawskiego   Mieszkaniec Zalesia od 1932 roku. Absolwent Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych (poprzedniczki ASP). Najbardziej pociągała go grafika, sztuka książki i...

Rowiński Cezariusz

Cezariusz Rowiński (1934-1994)   profesor filologii, historyk literatury, krytyk literacki i eseista   Urodził się w Piasecznie. Jego ojciec prowadził sklep i masarnię przy ulicy Kościuszki 24. Cezariusz uczęszczał do miejscowego Liceum...

Siwek Jan Kazimierz

  Jan Kazimierz Siwek (ur. 1945)   poeta, bajkopisarz, satyryk, autor słuchowisk radiowych, tekstów piosenek, a także skeczy, monologów, scenariuszy programów telewizyjnych i widowisk teatralnych.   Mieszka w Wólce Kozodawskiej niedaleko...

Straszewska Maria

Maria Straszewska (ur. 1919)   historyk literatury, instruktorka harcerska   Członek Szarych Szeregów, ostatnia żyjąca osoba z redakcji „Biuletynu Informacyjnego”, największego pisma podziemnego podczas II wojny światowej. Gdy wybuchła wojna...

Strękowska-Zaręba Małgorzata

Małgorzata Strękowska-Zaremba (ur. 1960)   pisarka, autorka podręczników, recenzentka, dziennikarka   Była mieszkanka Piaseczna i Zalesia, do dziś związana z miastem. Ukończyła filologię polską na UW. Debiutowała w roku 1984 na łamach...

Strękowski Jan

Jan Strękowski (ur. 1954)   dziennikarz, pisarz, scenarzysta filmowy   Również autor sztuk radiowych i telewizyjnych, filmów dokumentalnych, programów TV. Przez kilka lat mieszkaniec Piaseczna, obecnie powiatu. Autor zbiorów opowiadań Wizytacja...

Twardowski Jan

Ks. Jan Twardowski (1915-2006)   poeta, duchowny, wykładowca w seminarium   Ks. Jan Twardowski urodził się w Warszawie. Przez wiele lat przyjeżdżał na wakacje do Runowa koło Głoskowa. Jedna z najważniejszych w jego dorobku książek poetyckich...

Wilkoń Józef

Józef Wilkoń (ur. 1930)   ilustrator, malarz, rzeźbiarz   Urodzony w Bogucicach ilustrator, malarz, rzeźbiarz, twórca plakatów i scenografii, autor książek. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom 1955) oraz historię...

Wilkoń Piotr

Piotr Wilkoń (ur. 1957)   pedagog, scenarzysta teatralny i pisarz   Studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Śląskim. Ćwierć wieku pracował jako nauczyciel języka polskiego w Szkole Podstawowej nr. 96 w Dąbrówce w...

Wisłocka Michalina

Michalina Wisłocka (1921-2005)   lekarz ginekolog i seksuolog, pisarka   Wisłocka swoje życie zawodowe w dużej mierze poświęciła edukacji seksualnej. Współzałożycielka Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa, kierowniczka pierwszej w Polsce Poradni...

Wroński Stefan

Stefan Wroński (ur. 1983)   podróżnik, żeglarz, dziennikarz, prozaik   Jako publicysta współpracował m.in. z „Wprost”, „Rzeczpospolitą” i TVP. Mieszka w Piasecznie, a w dzieciństwie wakacyjne miesiące spędzał w Zalesiu przy ulicy Pomorskiej....

Zawadzka Anna

Anna Zawadzka (1919-2004)   harcmistrzyni, uczestniczka Powstania Warszawskiego   Z wykształcenia anglistka, siostra Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”. W czasach powojennych uczyła w warszawskich liceach oraz na Uniwersytecie Warszawskim. Mieszkała w...

Ziółkowski Jan

Jan Ziółkowski (1916-2014)   prozaik, oficer Wojska Polskiego   Wieloletni mieszkaniec Piaseczna. Brał udział w kampanii wrześniowej w 1939 roku. W okresie okupacji działał w tajnym nauczaniu, był oficerem Armii Krajowej. W czasie Powstania...

Żmudziński Tadeusz

Tadeusz Jan Żmudziński (?-?)   dziennikarz, redaktor   To postać nietypowa w tej publikacji. Udało się o nim zebrać niewiele informacji. W latach 30. był dziennikarzem oraz redaktorem kilku pism („Kolce”, „Grom Mazowsza” i „Grom Rembertowa i...

Maria Dąbrowska (1889-1965)

 

powieściopisarka, nowelistka, eseistka, dramatopisarka, tłumaczka

 

Autorka sagi rodzinnej Noce i dnie, za którą czterokrotnie była nominowana do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Część tej powieści napisała w Zalesiu Dolnym, gdzie wielokrotnie gościła.

Była córką Józefa Szumskiego i Ludomiry z Gałczyńskich. Rodzice zapewnili jej staranne wykształcenie na pensjach w Kaliszu i Warszawie. W latach 1907-1914 pisarka studiowała nauki przyrodnicze, socjologię i ekonomię na uniwersytetach w Lozannie i w Brukseli, a także przebywała w Londynie jako stypendystka Fundacji Kooperatystów. Po powrocie do kraju pracowała w latach 1918-1924 w Ministerstwie Rolnictwa, a następnie całkowicie poświęciła się literaturze. Okupację spędziła w Warszawie, łącznie z Powstaniem.

Jej dorobek pisarski obejmuje powieści, opowiadania, dramaty, eseje literackie, artykuły o tematyce społecznej i krytyczne oraz tłumaczenia. Najistotniejsze jej książki to, obok powieści Noce i dnie (1932-1934), tom opowiadań Ludzie stamtąd (1926) i Na wsi wesele (1955), niedokończona druga powieść Kompozycja istnienia znana także pod tytułem Przygody człowieka myślącego (wydana pośmiertnie w dwu różnych redakcjach). Ważnym dziełem Dąbrowskiej są Dzienniki (1988), wydane również pośmiertnie, prezentujące autoportret pisarki oraz jej obserwacje ówczesnego świata.

 

***

W Dziennikach znajdują się zapiski z pobytów Marii w Piasecznie. W okresie przedwojennym przebywała tu i pisała przy ulicy Reytana 3. Dom należał do jej kuzyna Bronisława Gałczyńskiego. Jego ojcem był wuj Marii, także Bronisław, którego żona Marianna była matką chrzestną pisarki. Małżeństwo Gałczyńskich seniorów zostało sportretowane w powieści Noce i dnie pod postaciami Michaliny i Daniela Ostrzeńskich.

Pisarka odwiedzała Gałczyńskich bardzo często w latach dwudziestych XX wieku. Gospodarz, z wykształcenia filozof, był znanym hodowcą roślin, prowadził firmę ogrodniczą oraz wydawał książki o uprawie flory. Jego przydomowy ogród słynął z piękna, zwłaszcza część obsadzona różami. Bywał tu także Konstanty Ildefons Gałczyński, spokrewniony z właścicielem. Wiele czasu spędzano w tym pięknym miejscu Piaseczna na rozmowach o przyrodzie, literaturze oraz sprawach uczuciowych.

W roku 1937 w Zalesiu pobudował się brat nieżyjącego już wówczas męża Marii Dąbrowskiej, Wacław, wraz ze swoją żoną Wandą. Po śmierci Bronisława Gałczyńskiego juniora w 1933 roku to ich dom stał się piaseczyńską przystanią dla pisarki. Bywała tu także po wojnie.

 

Piaseczno. 10 IX 1926. Piątek

Jestem w Piasecznie u Bronków Gałczyńskich. Śliczny ogród i miłe, wesołe otoczenie.

M. Dąbrowska, Dzienniki 1914-1932. T. 1, Czytelnik, 1988, s. 193

 

Piaseczno. 25 II 1927. Piątek

Cały dzień leczę katar. Piękna pogoda, ale prawie że nie wychodzę. Piszę. Bardzo źle idzie. Smutno. Wciąż jednak tęskno za Mireczkiem, za tym przecudnym szczytem życia, z którego można już tylko schodzić. I schodząc można być szczęśliwym, ale to już schodzenie.

M. Dąbrowska, Dzienniki 1914-1932. T. 1, Czytelnik, 1988, s. 199

 

Piaseczno. 10 III 1927. Czwartek.

Spacery i pisanie. s. 201

 M. Dąbrowska, Dzienniki 1914-1932. T. 1, Czytelnik, 1988, s. 201

 

Piaseczno. 30 III 1927. Środa.

Wyjazd do Piaseczna. Po wielu miesiącach wpadły mi w ręce notatki z zeszłego roku, też w Piasecznie pisane.

M. Dąbrowska, Dzienniki 1914-1932. T. 1, Czytelnik, 1988, s. 201

 

1.XI.1948 Poniedziałek Wszystkich Świętych

Rano o wpół do dziewiątej wyszłam, by pojechać do Wacków. Było pochmurno, cicho, mżył mały deszczyk. Straszna jest ta kolejka grójecka[….]. Wanda czekała na stacji w Zalesiu. Zdziwiłam się, że jeszcze tyle liści, pod chmurnym niebem tym jaskrawiej ćmiły w oczach barwy złociste, czerwone, rude. Pełno wiewiórek. Sójki, sikorki. Cisza zupełnie bezwietrzna. Drobny deszczyk szeleści[…].

M. Dąbrowska, Dzienniki 1945-1950. T. 3, Czytelnik, 1988, s. 320